Technical blah-blah

SRPSKI: Blog na novoj adresi

2009-02-11T16:57:00.001-02:00

Od danas, blog je premesten na novu adresu: http://www.beli.ws/blog/

ENGLISH: Blog changed the address

2009-02-11T16:56:00.000-02:00

From now on, you can follow blog at http://www.beli.ws/blog/

PORTUGUÊS: Blog mudou de endereço

2009-02-11T16:54:00.002-02:00

A partir de agora, Blog mudou para http://www.beli.ws/blog/

SPIRT

2009-01-21T14:25:00.001-02:00

SPIRT stands for Small Python Image Resizing Tool.
Spirt is a small program made in Python that allows you to easily resize one or bunch of images from a command line. Ones who doesn't use command line, do not get frightened. It is easy and well documented.

Spirt can resize and rotate images, and make thumbnails of images, all at once, if desired.
Nice feature is that spirt intelligently reckognize image's position, vertical or horizontal, and do resizing accordingly without distortion (enabled by default).

Spirt is platform independant, which means that runs on Windows, Linux, BSD, Solaris, Unix, Mac... I am not quite sure, but users of Windows may have to install Python. All other operating systems should have Python already installed. Check http://www.python.org
One more library is required: Python Image Library which may be found here: http://www.pythonware.com/products/pil
Linux/BSD users already have it in their packet manager, if not aready installed.

Comments, bug reports, critics, donations, beer, ice-cream etc. are welcome.

Download:
Windows users: spirt.zip (6 KB)
All others: spirt.tar.gz (5 KB)

License:
You are encouraged to copy, modify, post to blogs, whatever is covered by GPLv3.
Spirt is published under GPLv3 General Public License.
To learn about GPLv3, go to: http://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.html. Whatever you read there, applies.

Ne palite se na Windows 7

2009-01-13T15:34:00.003-02:00

Šta je u stvari Windows 7?
Iako ga Microsoft prikazuje kao nov operativni sistem, on to u stvari nije. U stvarnosti, to je Vista, sa popravljenim kodom. Vista pati od svega jer je napravljena "na vrat - na nos". Naročito su bolne stvari kao prekomerno korišćenje resurasa računara, strašno usporenje i tzv. "memory leak" "Aero"-a, 3D modula za lepuškaste prozore i lepši rad.

Naravno, nije bolan samo vama, već njima, Microsoftu. Zašto? Pa zato što takvo nezgrapno čudovište ne može da radi na novim Notebook računarima koji su namenjeni da budu jeftini i pristupačni svima.
Alternativa? Njima omraženi Linux. Ljudi, ma koliko su bili naplašeni od strane Microsofta da Linux ne valja, jednostavno moraju da promene sistem (kao i proizvodjači notebooka) jer jednostavno, Vista, pa čak ni XP, ne mogu da rade na tako malim i jeftinim računarima. Zahvaljući Visti, Linux je pridobio više od 10% globalnog tržišta samo u protekloj godini.
Druga priča je da su oni, koji su morali da predju na Linux iz gore navedenih razloga, više ni ne sanjaju da se vrate Microsoftovom operativnom sistemu, koji god bio.

Ono što bi ste vi, koji ste Vistu platili i trebali da dobijete, biće vam naplaćeno sa etiketom novog operativnog sistema. Ima tu malo promena u grafičkom dizajnu, uvedena je Touchscreen podrška (samo nemojte da jedete burek dok prstima vučete prozore po monitoru, ako takav imate) i jos neke minorne stvarčice za kojih nikog nije briga. Suma sumarum, to je Vista sa ispravljenim greskama, skinutim iritirajućim upozorenjima i kodom koji, valjda, radi kako treba.
E sad može da se instalira na Notebook i prodaje...

Rekoh već da oni koji su morali na Linux, više neće nazad. Neki zbog virusa kojih na Linuxu nema, neki zbog brzine, a neki zbog ovoga ovde (klik).

Como transformar XML em ArrayCollection

2009-01-08T14:35:00.007-02:00

As vezes, trabalhar com XML não é melhor solucao para alguns problemas, especialmente onde voce realmente precisa um ArrayCollection para agilizar e simplificar as coisas. Eu tive um problma desse tipo (fazendo alguns testes - tudo naceu de uma zoeira - praticando coisas que nunca fiz), recebendo XML de um web servico e queria transformar isto num arrayCollection. Apos de tempao quebrando cabeca, achei solucao bem simples que quero compartilhar com voces.

Gente sempre deve se liderar com as palavras sabias do mestre Fiyoda -"se eh complexo, tah fazendo errado"

private function onComplete(event:Event):void
{
  var loader:URLLoader = URLLoader(event.target);
  var xmldoc:XMLDocument = new XMLDocument(loader.data);
  var decoder:SimpleXMLDecoder = new SimpleXMLDecoder(true);
  var obj:Object = new Object();
  var ac:ArrayCollection = new ArrayCollection();
  obj = decoder.decodeXML(xmldoc);
   
  if (obj.result != null)
  {
     if (obj.result.record is ArrayCollection) ac = obj.result.record
     else
     {
       ac = new ArrayCollection();
 ac.addItem(obj.result.record);
     }
   } else
 ac=null;
}

var decoder:SimpleXMLDecoder = new SimpleXMLDecoder(true); foi o que faltava para coisa fica simples. Esta classe tem coisas bonitas e acho que merece ser examinada. Pelo menos pra quem tem que trabalhar com XML.

Usei evento onComplete para meu web service... claro nao precisa nada disso menos um XML e sabendo que tah dentro. Tambem do XML pode saber nome do cada node...
No meu caso, ROOT era "result" e itens foram "record"

KDE 4, prvi utisci

2009-01-04T17:14:00.007-02:00

Znam, znam...
KDE 4 je odavno izašao na svetlo dana, i kako je bio totalna inovacija, nije bio preporučen kao desktop okruženje, čak i od proizvođača istog. Tako ga ja nisam ni instalirao. Onda sam viđao gomilu poruka na forumima kako se ljudi žale da je bagiran, da pada... Mada, najviše su se žalili na to što su momci i devojke iz KDE tima totalno re-dizajnirali način rada na desktopu. Toliko su ga napravili futurističkim da su ljudi odmah stvorili odbojnost.

Sad će zakleti "Gnomovci" da me mrze, ali KDE je uvek bio za klasu ispred istog, bar meni. Kako će se videti u daljem tekstu, sad je za celu kategoriju iznad. Šta je dobro u svemu ovome je da kod Linux-a, ljudi imaju mogućnost izbora da stave jedno ili drugo desktop okruženje. Oooops.. ili neko trece, izbor od bar 15-ak dobrih desktop okruženja. To je nešto što Windows korisnici ne razumeju i nikada neće. Oni nemaju šta da biraju. Oni su platili i nemaju mogućnost izbora. Mi, slobodni ljudi, možemo da biramo, da hvalimo ili kudimo - ne operativni sistem, nego distribuciju, desktop menadžer, paket menadžer i drugo. U čemu se slažemo svi je da smo slobodni, da možemo da biramo i da smo napravili najbolji izbor, koji god da je.

Nekoliko meseci od izlaska prve, 4.0 verzije, izašla je verzija 4.1 gde su popravili gomilu bagova, uveli nove i napredne stvari, i stvorili još novih bagova. Ja sam se i dalje plašio da ga instaliram.
Kako ja volim Compiz 3D desktop i navikao sam se na rotirajuću kockicu, jednostavno nisam hteo to da menjam. Onda sam čuo da je u KDE 4.2 Beta to odradjeno kako treba te da imaju svi 3D i eye-candy efekti kao i u Compizu. Ja sam se i dalje plašio da instaliram.

Onda mi je Compiz pao "za medalju".
Hmm... da li da popravljam ili da probam nešto novo? Pa kad je već tako, hajde da probam novo. Kako i dalje pričaju da baš i nije stabilan, što bi se onda zezao sa "stabilnom" verzijom?! Lepo sam odmah pronašao nestabilnu beta verziju. Mora da bude stabilnija od "stabilne", jer koliko vidim, popravljaju po 5 bagova dnevno. Ajde, kud puklo da puklo.

8 minuta kasnije...

Ohoho!! Pa ovo je prelepo! Čekaj, pa ja ne mogu da snimim fajl na desktop?! Posle par minuta istraživanja i shvatio sam kako ovo čudo funkcioniše. Koncept se uistinu promenio. Ceo desktop je kontejner za tzv. Widget-e. Widgeti su mali grafički programčići koji su interfejs za nešto. Tako ih ima gomila, od satova, digitrona, post-it porukica, sistem monitora, kalendara i ostalih drangulija.
Fajlovi i prečice se organizju pomoću "Folder view" widget-a. Na slici se vide 2 panela koji sadrže ikone. Jedan je desktop panel (ono što je meni bilo na desktopu pre instalacije), a drugi sam stavio ja. Napravio sam jedan direktorijum koji sam nazvao "Net", u njega ubacio 3 prečice i vezao ga na "folder view" widget. Ubacio sam još i sat, da odmah znam koje je vreme u Beogradu.

Kockica nije radila odmah. Pronašao sam je medju 30-ak grafičkih efekata, uključio i odmah je proradila, isto kao i u mom voljenom Compizu.
Šta me je strašno oduševilo je lakoća menjanja tema. Ako želite da promenite kako izleda desktop, ikone, prozori, boje, dugmići i ostalo, više ne morate da skinete temu sa interneta i da se patite sa otpakivanjem. Sada je desktop integrisan sa sajtom KDE-Look gde samo odaberete temu i kliknete na dugme. Ona se sama downloaduje i postavi. Evo kako se to radi:
Klik na dektop dugme izbacuje popup menu, odakle se odaber "izgled desktopa", pojavi se dijalog gde samo kliknete ono što hoćete da promenite, i automatski se otvara prozorče za odabir tema direktno sa sajta.

"Start" meni, kako ga windows korisnici zovu, je potpuno drugačiji (mada se može izmeniti na staru varijantu) u prvom momentu deluje težak za rukovanje, i ima polje za traženje aplikacije.
Nakon malo razmišljanja, to i deluje logično. Onaj stari sistem za menije, kakvog ga svi znamo, je lepo radio dok smo imali po 30-ak programa. Sada kad imamo preko 300 programa, postaje jako teško tražiti kroz podmenije podmenija. Sve je napravljeno kao neka mešavina web i desktop aplikacije. Sve u svemu, posle 2-3 minuta navikavanja, postaje skroz logičan.

Pretraga je organizovana tako da je uključen i tzv. desktop search. Pa da... ja trenutno imam preko 800.000 fajlova na mašini. Ovaj totalni redizajn rada na kompjuteru, em je logičan, em ubrzava.

KDE 4, je jednom rečju, PREDIVAN!

Medjutim, imaju još neke boljke. Neće baš svi widgeti da rade kako treba, neki čak i zamrznu desktop na kratko i onda padnu. Kako je na linuxu updejt svega samo 2 klika daleko, šta me briga. Updejtovaću ga svaki dan.
Kažu na sajtu da će 27-og januara da verzija 4.2 bude stabilna.
Imam ja strpljenja... ovo je prelepo da bi se propustilo.

Sloboda - ne

2008-12-30T14:41:00.006-02:00

Desilo se nešto strašno. Zapravo, neminovno će se desiti. Ja ne sedim skrštenih ruku da bi to sprečio, radim koliko mogu.
A šta se to desilo?
Hmm... pokušaću da objasnim jednom analogijom koju sam video pre neki dan kada sam gledao dokumentarac "Wake-up call". To ide od prilike ovako:

"Je`l mislite da je Adolf Hitler došao u ponedeljak na vlast, a u petak trpao jevreje u peći i komore? Pa nije. To je radio polako.
Prvo je pisao razne novinske članke. Šta god da je bilo loše, jevreji su krivi. I tako par godina, da se nemački narod privikne na ideju.
Onda kad je došao na vlast, prvo je morao da odvoji jevreje od ostalih, a da se ovi ne bune. Kako? Pa lepo... Stavio im je žute Davidove zvezde.
Da li su se jevreji bunili? Nikako, iako im je bilo nešto sumnjivo. Ipak, nositi Davidovu zvezdu je ponos.

Onda je došao "Cristal Nacht" iliti "staklena noć". Do zuba naoružane horde lepo uniformisanih ljudi su porazbijale prozore i izloge svih jevrejskih kuća i radnji. Da li su se jevreji bunili? Jok. Taman posla da ih još više razbesne. `Vidiš da su besni i naoružani`.
Nedugo zatim, pootimaše im radnje, skinuše ih gole i potrpaše u vozove i kamione. Ovoga puta se malo jesu bunili. Nije im bilo pravo, ma nema veze što su ovi sad baš jako naoružani, ali sta ćes, ni gaća nemaju, a i hladno je.
Posle stizanja u logore, počeli su da dele metke u glavu i da utovaruju u pećnice. `Pa čekaj vojnik, nećemo tako`. E sad je kasno. Trebao si da se buniš mnogo ranije"

Iako je ovo bio malo satiričan opis govornika na ove tragične događaje - ne ponovili se nikad, niko o ovome nije znao dok se dešavalo i dok se moglo sprečiti. Nisu se organizovale demonstracije, niko nije smeo da se buni.

Evo šta se sada dogadja:

Na božićni dan u svih osim Srba, 25. decembra 2008, Microsoft corporation je predao zahtev za patentiranje pay-per-use sistema - izvor ZDNet,gde je zatražio patent za svoju novu ideju kako ljudima uskratiti jos više slobode, kontrolisati više informacija, i sve to, još više unovčiti.

Naime, dobrotvori iz Microsofta su rešili da nam pomognu te da nas spasu od kupovine skupih računara i još skupljeg (Microsoftovog) softvera i da nam jednostavno, preko svojih prodajnih mesta i kompanija u kooperaciji, daju na pozajmicu laptop, notebook ili šta god treba, a vi lepo odradite vaš posao.
Da, logujete se na računar, oni lepo krenu da vam zaračunavaju šta god da otvorite.
Tako već imaju ideju da će korišćenje Office paketa koštati 1 USD po satu, igranje igrica 1.25 USD po satu. Cenovnik nije ni upola završen ali već je rečeno da ako se koristi nešto što nije navedeno, plaćaće se po korišćenju procesora. Koliko, još ne znamo.
Joj, što sam se obradovao. Verovatno će da dodaju da su sve informacije koje učukate u njihovo sokoćalo samo vaše i da vam je privatnost zagarantovana.
Nešto u stilu narodne priče "Ero i kadija".
Ako smo do sada bili u "Cristal Nacht", ovo mi sve više liči na skidanje odeće i trpanje u kamione. Tu smo blizu. Metka u glavu...

Po nekom mom mišljenju, njima i jeste cilj da ukinu operativni sistem, fizičku prodaju svog softvera i da sve prebace na pay-per-use (čitaj: klati pa onda plati - što je u potpunoj suprotnosti sa standardnom srpskom logikom. To nema ni na buvljaku - prim. aut.)

E pa ne dam! Uopšte mi ne pada na pamet da platim da bih mogao da kuckam neke tekstiće i tabelice u pozajmljenom softveru, na pozajmljenom laptopu koji ću da vratim, verovatno sve sa većinom informacija na kojima sam radio. Hajde da me neko ubedi da sigurno neće biti nekog ogledala informacija u skrivenom obliku, keš fajla, čak i on-line slanja informacija o mom net surfu.

Imam već laptop koji se ne krlja, koji nema viruse i sav softver za kog nisam odvojio ni jedan dinar. Čak ni lokalnom piratu.
Ja sam srećan jer sam shvatio da mogu da biram. Neću da mi niko podtura bilo šta.
Windows je njihov, Linux je naš. Kao i svaki Srbin, pa makar i pobrazilčeni, uvek navijam za naše, nikad za njihove.

RIA i SaaS aplikativni modeli

2008-12-18T16:09:00.011-02:00

Danas, koristimo softverske aplikacije više nego ikad pre. Kako zahtevi za novim mogućnostima i funkcijama rastu, preduzeća teže da obezbede adekvatan odgovor na te potrebe, medjutim, evolucija softvera stalno nanosi sve veći i veći teret kako proizvodjačima softvera, tako prodavcima i korisnicima.
Uz to, većina skupog softvera koje preduzeća danas koriste nisu bila dizajnirana da odgovore na brze promene tržišta, pa sada zahtevaju kompletnu promenu ili modernizaciju.

Ovaj trend rasta i promene tržišta je doveo do razvoja "bogatih internet aplikacija" (RIA - Rich Internet Applications), nastanak modela zvanog "softver kao servis" (SaaS - Software as a Service), kao i novih aplikativnih platformi koje su privlačna alternativa tradicionalnim sistemima i softveru.

Bogate internet aplikacije (RIA) su interaktivne poslovne aplikacije u desktop stilu, koje su instalirane na samo jednu lokaciju (server) i može im se pristupiti iz bilo kog portala preko interneta (klijent). Ne zavisno od platforme, obično iskorišćavaju procesorsku moć lokalnog računara, i sve omogućuju bez ikakvog instaliranja ili održavanja tipičnim za desktop aplikacije (Fat Client).

RIA aplikacije imaju znatne prednosti:

Pristup preko mobilnih telefona i udaljenih (remote) uredjaja
"Povuci i ispusti" (drag & drop) u stilu desktop aplikacja, što je značajan napredak u odnosu na web aplikacije, što se tiče upotrebne vrednosti
SaaS (softver kao servis) mogućnost koja olakšava i pojeftinjuje usluge korisnicima jer mogu platiti samo neke module, za razliku od velikih sistema.
Višeslojna artitektura omogućuje bolje osiguranje osetljivih aspekata aplikacije, olakšava održavanje i nadogradnju.

"Tradicionalno" protiv "Po zahtevu" (on-premise vs on-demand)

Aplikacije danas mogu biti klasifikovane u četiri grupe:

Tradicionalne: Tradicionalni client/server, interna infrastruktura, permanentna cena po licenci
Tercerizovane: Intranet klijenti, tercerizovana infrastruktura i operacije
Provajderi Aplikativnog Servisa (ASP): Web klijenti, Cloud(oblak) arhitektura, plaćanje po načinu pretplate.
Softver kao servis (SaaS): gde su RIA aplikacije u više serverskom okruženju, model plaćanja je takodje pretplata, servisi se mogu platiti i izvršavati posebno, tj. odvojeno od drugih servisa.

Preduzeća su suočena sa izborom najekonomičnijeg modela rada sa softverskim sistemom. Od gore navedenih, najpopularniji je SaaS model, što naravno ne znači da on može uvek i u potpunosti da zameni ostale postojeće modele. Iz mušterijine tačke gledišta, tradicionalni model znači znatnu kapitalnu investiciju, a model "po zahtevu" znači operativne troškove. Ovo takodje znači da je proces odluke znatno drugačiji.

Iz operativne tačke gledišta, preduzeća, u zavisnosti od posla koji se obavlja, moraju da se odluče za jedan ili drugi (ili oba) načina. Tradicionalni model pruža visok stepen kontrole, dok SaaS/RIA pruža samo apstraktnu kontrolu, gde se aplikacija jednostavno "konzumira". SaaS/RIA model zavisi od dogovora na nivou servisa koji omogućuje da se softver napravi u skladu sa zahtevima korisnika. SaaS/RIA/On-demand model dozvoljava laku adaptaciju i prilagodjavanje. Pošto SaaS/RIA sistem ne mora da bude u posedu firme koja je koristi, u tom slučaju, značajne izmene mogu da budu vremenski zahtevne i teže.

RIA rešenja

Da vidimo kakvo je zapravo RIA rešenje iz dve raličite tačke gledišta.

Tačka gledišta informacionog arhitekte:

Potpuni widget-set: U RIA rešenju sa velikim widget setom, kao što je editor, mogućnost sortiranja, modalni dijalozi, drag-and-drop mogućnost itd. generalno daju više opcija kada se radi sa kompleksnim zahtevima sistema.
Jednostavni razvoj: RIA rešenja su jednostavnija za razvoj web aplikacija od bilo kog drugog rešenja, naročito za dizajn korisničkog interfejsa
Integracija: RIA ima mogućnost za laku integraciju sa postojećim tehnologijama kako sa serverske strane tako i sa klijent strane.
Sigurnost: RIA, bilo da se radi o Flexu, Javi ili Ajaxu, već sama po sebi ima ugradjene mehanizme za zaštitu podataka od napada i ubacivanja malicioznih skripti kao i zaštitu poslovne logike aplikacije. RIA je kompatablina sa postojecim rešenjima zaštite, i tehnologijama kao što su "clustering" i "load balancing".
Višeplatformska podrška: RIA sistemi rade na svim platformama i sa svim web browserima što je u današnje vreme nezamenjivo. Ne mozemo naštim klijentima narediti koji sistem će da koriste. Koristiće šta im je najbolje za njihove potrebe. "Morate imati Windows da bi radili" vreme je davno prošlo u većini zemalja na planeti.

Menadžerska tačka gledišta

Dodatno na arhitektovu tačku gledišta, menadžeri žele da osiguraju da je njihovo RIA rešenje najbolje za trenutak i za naredne peroiode, kako u ceni, tako i mogućnosti proširenja i integraciju sa novim tehnologijama i upotrebom.

Budućnost: Da li je rešenje kompatabilno sa standardima, da li koristi zatvoreni ili otvoreni kod? Da li koristi zatvorenu tehnologiju čiji je vlasnik samo jedan proizvodjač? Da li može lako da se integriše sa novim tehnologijama?
Niska cena obuke: Uvodjenje nove tehnologije uvek povećava cenu razvoja projekta zato što je neophodno obučiti kadar, kako razvojne timove, tako i korisnike. Jasno je da prelazak na tehnologiju koja je potpuno različita od dosadašnje dosta košta u smislu obuke, ali ako je ta tehnologija, tehnologija budućnosti, svaka sledeća promena moze da smanji cenu obuke.
Podrška alata za razvoj: Veoma bitna stvar je postojanje velikog broja alata za razvoj sistema. Bilo da su to alati za programiranje, grafički dizajn ili planiranje, nepostojanje istih znatno utiče na vreme razvoja. Vreme je novac.
Zavisnost od drugih aplikacija: Da li specifično RIA rešenje zavisi od nekih drugih programa koji su neophodni da se instaliraju da bi sistem radio? Korisnici uvek imaju otpor prema radu u novom okruženju, zato je bitno gledati da se smanji broj komponenti koje su neophodne za rad na sistemu. Istraživanje je pokazalo da korisnici najbolje rade u onome što najbolje znaju. Kako je danas to Web browser (pretraživač interneta), mnoga rešenja baš rade u web browseru, čime se izbegava instaliranje drugih aplikacija i navikavanje korisnika na novo okruženje.
Portfolio: Ko stoji iza RIA rešenja? Ko pravi alate za razvoj? To su vrlo bitna pitanja. Od kompanije koja proizvodi softver ili alate moramo očekivati kontinualnost u proizvodnoj liniji, tehnišku podršku.

Zaključak

Osim novih aplikacija koje se već rade po RIA modelu, sve više aplikacija i sistema koje su držale primat na desktopu, prelaze na web i RIA modele. Zahtevi klijenata su većine njih jednostavno naterali na SaaS model jer klijenti više ne žele da plaćaju ono što neće koristiti.
RIA i SaaS modeli su danas u fokusu i smatraju se za najbolje što tehnologija trenutno može da ponudi.

Svi mi volimo da saznamo da li je ono što radimo nekome od koristi. Zato najlepše molim čitaoce da ostave komentar.

Neki primeri RIA aplikacija:

DClick team teaser

Mini demo prodavnice bombona - aplikacijica koju sam napravio za cirka 2 sata.
Online editor fotografija - izvanredan program za obradu fotografija, i još online!
Buzzword - Adobeov Online procesor teksta, zahteva kadastar
Fotoabout - online prodavnica fotografija
Demo CRM aplikacija - D-Click firme (na portugalskom jeziku, ali može da se snadje kliktanjem)

Theft of free software

2008-12-17T13:12:00.005-02:00

Open-source software doesn't mean that it is free. Free software is free as in 'free speech', not necessarily as 'free beer'. However, I am going to write about theft of a free software, not as in 'free speech', but free as in 'free beer'. So, can free software, that costs nothing, be stolen? In my point of view, yes, it can.

We, humans, like free stuff. We don't give anything and in return we get something. Pretty good deal. But is it politically or emotionally correct? Not quite, and we know it. That's why we think of it as a gift. Gifts are nice.

In Linux world, vast majority of software is free of cost, free in both ways, as a 'free speech' and as a 'free beer'.
So, why we get stuff for free, as a gift? Why have developers worked hard on something and just gave it away? If a motivation wasn't a money, what could it be?
Then most of us comes to the conclusion that developers wants glory. Yes, names to be recognized, so that users can say "oh, that was the guy that made it". Well, that conclusion is (mostly) wrong.

Real scenario is somewhat different from what most of us expect. Usually, we have some problem that we need to resolve, and we can't find ready solution for exactly what we need. If person is a developer or hobby programmer, it tries to make it. Problem can be simple as making some 'to do' list that can be shared between home and work computer, making a driver for daughter's camera or anything else you can imagine. Then after it's working, it's just made public. In addition to that, someone else may like the code, upgrade it etc.
Other scenario is that developer(s) have an idea, think that might be useful or that there is a lack of program like that, writes the code, and publish it.
Whatever scenario you think of, probably exists. Most of the free software developers already work for some closed-source company, and free code is made in a free time. Some of them are students, learning to code, others do it for fun.

So, if this is a situation, how come that free software can be stolen?
Simply, just taking the program without giving anything back, is emotional theft.
All people likes to feel useful. Developing program without any later feedback feels like wasted time. Doesn't do good for motivation either.

How can you 'buy' free software that you use and like?
Well, simple e-mail to the developer "dude, I like your proggy" is often quite enough.
But there are better ways to give something back. Ways which will benefit more then just one individual.

Here is what you can do, if you like the program:

Send bug reports, suggestions and wishlist to the developer(s)
Write a review
Write small "How to" at Wikipedia, blog or some forum.
Make a donation, or buy their t-shirt

If you can do anything else that will benefit users or developers of application, and that is not written there, please do.
In open-source / free-software communities, any help is welcome.

50 GB online free storage

2008-12-15T09:11:00.006-02:00

In days of fast internet and great mobility of people, services like GMail, Flickr and other online services comes as necessity. Whether you are at home, office or some airport around the globe, you can access your mail and pictures.

Online directories are no news, however, ADrive is giving 50GB online drive for files, for free.
You can upload, download and organize entire directories, as well as share files.
Unfortunately. for the time being, you can't share directories, but you can share files. By acquiring link or e-mailing, you can link your file to whoever you please, wherever on the planet you are.

Awesome service to use if you are at friend's who has some cool file, and you just forgot your pen drive.

Ušteda i produktivnost

2008-12-03T14:32:00.010-02:00

Serbian Language only

Ušteda i produktivnost

Uvod

Mislim da u današnje vreme ne postoji ni jedan rukovodilac, šef sektora ili ekipe i direktor koji nije bar jednom tražio i čitao tekstove ili slušao predavanja o povećanju produktivnosti i uštedi resurasa. Takodje, ne postoji ni jedan koji ne misli da vecina procitanih stvari u teoriji lepo zvuci, ali nije primenjivo ili jednostavno, da je sve previše uopšteno i da se većina stvari svodi na "bla bla".

Ovaj tekst se neće baviti uopštenim stvarima, organizacionom politikom firme i politikom firme uopšte, već će se baviti isključivo konkretnim i praktičnim akcijama koje bi trebalo primenti, i to isključivo u delovima firme - preduzeća, u kome se većina delatnosti obavlja preko računara.

Već je opšte poznato da bilo kako mala promena, u stvari, zahteva promenu pristupa problemu. Promena pistupa problemu obično dovodi do još većih promena, jer počinju da se uočavaju mane predhodnih rešenja i tako u krug. Da, stvarno u krug, jer u današnje vreme, ono što je važilo prošle ili predprošle godine, jednostavno ne mora da važi i ove. Tehnologija je iz dana u dan naprednija, a naprednija tehnologija zahteva promenu pristupa problemu, pa se vraćamo beskrajno na početak ovog pasusa.
Onome kome je teško da ovo shvati, teško da će opstati u biznisu još dugo vremena.

Većina firmi u kojima sam radio i prodavao svoje usluge, su i dalje na organizacionom nivou od pre 5 godina. Kalendar se tamo još nije promenio iako su većina njih porasla iz firmi koje su poslovale iz iznajmljene kuće, do firmi sa par svojih zgrada. Neke od njih su se polako smanjivale do jedne zgrade, druge su ostajale u istom, relativno stabilnom, položaju do danas.

Kakav je scenario u ovim firmama?
Moram prvo da se ogradim, radio sam samo sa firmama koje su iz IT sektora i koje se bave proizvodnjom, prodajom, podrškom, ili tercerizacijom (outsourcing) softvera, tehnologija i menadžmentom osoblja (Human Resources).

Scenario, od prilike, ide ovako:
Nova firma ima malu ekipu razvojnih programera, ima ideju i par zaposlenih iz komericjale i marketinga. Tu su nekoliko malo jačih komjutera za razvojni tim, i par prosečnih kompjutera kod ostalih zaposlenih koji rade sa računarima. Firma nema ili ima mali internet sajt i e-mail kod lokalnog provajdera. Zaposleni, naročito razvojni tim, ima pristup internetu.

Godinu dana kasnije, napravljen je relativno dobar proizvod i kreće se sa prodajom. Firma polako počinje da vraća uloženi kapital, medjutim, tu počinju i prvi problemi. Svaki softver ima probleme, a svaki kupac istog, ima svoje zahteve. Pojavljuje se potreba za tehničkom podrškom i firma polako počinje da zapošljava ljude.
Kako i same firme kupaca rastu, neke od njih žele da prebace procese koje pomenuti proizvod radi, na firmu koja je i prodala softver.

Firma shvata da novac najmanje dolazi od prodaje proizvoda, već od usluga koje se pružaju oko istog, zapošljava ljude da tercerizuje svoje usluge, tzv. Outsourcing.
Prostor vec postaje tesan, traze se nove prostorije, kupuje se nova oprema. Razvojni tim vec pocinje da kritikuje zastarelost opreme, i ona se obično i promeni, dok se ista daje novim zaposlenima. Da podsetim, oni stari zaposleni iz komercijale, marketinga i podrške, i dalje imaju računare koji su pre par godina bili prosečni.

Sada je vec neophodno imati i administatora mreže unutar firme, klijenti zahtevaju da mogu on-line da urade neke zahteve, kao sto su podrška, download nove verzije i sl.
To se obicno dogadja sve od jednom, i firma je prinudjena da nadje rešenja u najkraćem mogućem roku. Odabiraju se brza i jeftina rešenja (što obicno ne znači i bolja i jeftinija), kupuje se softver za administraciju, upošljavaju druge outsourcing firme itd.
Ona mala firma više nije mala firma, već velika i u problemima zbog ne pripremljenosti na toliku količinu zahteva. Profit se polako smanjuje, nova oprema prestaje da se kupuje i ulazi se u reorganizaciju firme (čitaj: otpuštanje ne potrebne radne snage). Obično bivaju prvi oni najskuplji. Razvojini tim se prepolovljava, zaposleni koji nisu baš od esencialnog značaja idu u drugom krugu. Onda se zatvara se link ka internetu jer počinje paranoja od moguće kradje profitabilnog softverskog kôda i curenja poverljivih informacija, jer, pobogu, niko više ne može da efektivno kontroliše toliku bulumentu zaposlenih, koji inače zbog svega sto se dešava, i nisu naročito motivisani i srećni.

To bi od prilike bilo to. I sami možete da ugledate najočiglednije propuste menadžmenta. Medjutim, verovatno bi donete odluke bile drugačije da se više obratila pažnja na troškove, maksimalno iskorišćenje postojećih resursa i ozbiljniji pristup investicijama, kako u opremu, tako i u osoblje.

Analiza troškova

Analiza troškova je fundamentalna stvar, bilo da je u pitanju kućni budžet ili firma. Kao što sam naveo u uvodnom delu, baviću se samo operacionim troškovima koje zavise od informacione tehnologije.

Vreme je novac.
Bukvalno. Ako neko u ovo ne veruje, ovo je dobra prilika za promenu mišljenja.

Jedno razvojno odeljenje od 6 programera, počelo je polako da probija rokove, svake nedelje više nego predhodne. Sistem koji je bio razvijan, narastao je na blizu 4 miliona linija kucanog koda. Kompjuteru je trebalo u proseku 10 minuta da "sažvaće" izvorni kod programa i napravi izvršnu arhivu. Svaka promena, ma koliko bila mala, da bi se videla na ekranu i proverila funkcionalnost, zahtevala je kompilaciju ("žvakanje") izvornog koda.
To se dešavalo u proseku 3.5 puta na sat - po programeru.
25 minuta programer, 35 minuta kompjuter. To je 42% vremena za programera i 58% čekanja na mašinu.
Kako je svaki programer u firmi radio oko 180 sati mesečno, i bio plaćen u proseku 15 evra po satu, računica je bila jednostavna:
6 x 15 x 180 = 16200 evra, od čega je 9396 evra bilo bačeno svaki mesec - toliko je koštalo mesečno čekanje na računar.
Kupovinom 6 novih i jakih kompjutera je uloženo 9000 evra (6 x 1500), a vreme čekanja smanjeno na 30 sekundi po kompilaciji. Kako su programeri povećali produktivnost, povećao se i broj kompilacija na 10 na sat. Na kraju, ukupno čekanje na kompjuter se svelo na 6 x 10 x 0.5 = 0.5h po ekipi na sat ili (0.5 x 15 eur x 180h) = 1350 eur mesečno.
Ušteda: 9396 - 1350 = 8046 eur mesečno.

Medjutim, iako je ovo stvarni primer, stvari nisu tako jednostavne. Sama kupovina novog računara ne rešava probleme u većini slučajeva.
Prva stvar koju treba uraditi je analiza upotrebe računara. Upotreba računara se deli na generičku i specifičnu. Obe su podjednako važne i zahtevaju pažnju.

U generičku upotrebu spada korišćenje osnovnog softvera za osnovne operacije kao sto su kucanje teksta, tabelarni proračuni, e-mail, pretraga interneta, štampanje, pregled slika, proizvodnja prezentacija, arhiviranje i dr.

U specifičnu upotrebu spada korišćenje specifičnog softvera, pod specifičnim okruženjem ili operativnim sistemom, koji ima jednu ili uski spektar namena. Pod tim se podraumeva softver za 2D, 3D i CAD dizajn, programiranje, serveri za štampanje, arhive, firewall, web i e-mail serveri i dr.

Kod analize opreme, dobra je ideja pitati zaposlene da li imaju primedbe na brznu rada opreme i da li imaju probleme i zastoje prilikom rada.
Što se brzine opreme tiče, najbolje je proveriti kakve specifikacije imaju kompjuteri koji se prodaju za oko 500 evra. To je uvek bila i ostaće cena prosečne opreme u datom trenutku. Svaki takav prosečan kompjuter je odličan za generičku upotrebu. Ako mašine koje imaju vaši zaposleni značajno odstupaju od specifikacija, vreme je za promenu.
Medjutim, sam računar je najmanji trošak, a u većini slučajeva, i najmanji krivac za pad produktivnosti i povećanje troškova.

Drugi korak kod analize je najvažniji. Treba postaviti sledeća pitanja:
- Kako se upotrebljava dati računar?
- Koji softver je neophodan za izvršavanje operacija na datom računaru?
- Da li postoji jeftinija alternativa softvera koja ima date specifikacije?
- Da li postoji tehnologija koju mogu da upotrebim koja je jeftinija, brža i koja eliminiše nepotreban softver.
- Kako mogu najjeftinije da zaštitim poverljive informacije i omogućim rad bez prekida i gubitka informacija?
- Kako mogu da omogućim laku komunikaciju izmedju sektora, timova, zaposlenih i klijenata u cilju brze reakcije na probleme ili izazove?
- Kako mogu najjeftinije da integrišem moderne tehnologije sa poslovima koje se obavljaju na računaru i u sektoru?

Odgovore na ova pitanja nije lako naći u jednom danu. Potrebno je odvojiti vreme za istraživanje ali, na sreću, na internetu su sve informacije dostupne.

Internet i internet servisi

Internet i internet servisi u Srbiji su jako skupi. Na sreću, sam pristup internetu omogućava korišćenje servisa koji fizički nisu u Srbiji i koji ne podležu srpskim zakonima i porezima, nisu ograničena i vrlo su jeftina. Uostalom, internet je globalna mreža. On ne poznaje državne granice i nije mu bitno gde su digitalni podaci fizički smešteni. Jedino što je bitno je internet adresa. Ona danas može da bude vezana za server u Srbiji, sutra za server u Indiji, a da niko ni ne primeti razliku.
Iz tog razloga, vredi investirati u brz internet pristup. Ukoliko je firma mala ili srednja, interesantno je koristiti servise web sajta, e-mail servera, servera baze podataka ili servera dokumenata od nekih renomiranih firmi. Ovakvi servisi kostaju od 50 USD godisnje do 300 USD mesečno za neke napredne servise.
Ako je samo potrebna veća količina e-mail adresa, najisplativije je koristiti servis GMail-a za firme. Podržava (trenutno) do 500 e-mail adresa, sve sa vašom internet adresom firme, i potpuno je besplatan.
Ukoliko je firma velika, isplativije je imati svoje servere.

Postavlja se pitanje: Zašto uopšte omogućiti internet, ako tako mogu da se odaju informacije i da se otvori put virusima i ostalim mogućim problemima?

Da se odmah razumemo: jedini način za sprečavanje odliva arhiva i informacija je blokiranje mrežne kartice, USB utičnica, Floppy diska, CD ili DVD uredjaja, kao i fizička blokada otvaranja kućišta računara. Ali, čemu onda služi ovakav računar? Komunikacija izmedju sektora je samo telefonska, a prenos i štampanje arhiva samo može da se vrši uz fizičko pristustvo lica zaduženog za prenos arhiva, ili administratora.

U modernim zemljama, ovo je rešeno ugovorom sa zaposlenim licem i ograničenjem pristupa informacijama na internim serverima. Naravno, ne može svako da vidi kakve su finansijske transakcije firme, plate i dr. Svaki sektor ima pristup svojim informacijama i odgovoran je za njih. Sam pristup internetu ne znači i obaveznu kradju informacija. U stvarnosti, to se jako retko dešava od strane zaposlenih, ali i često od strane računara zaraženim virusima i drugom elektronskom kugom.

Ušteda na računarima za generičku upotrebu

Piraterija u biznis svetu je jednostavno nedopustiva. Bila to Srbija, Bugarska, Rusija, Nigerija ili Kina, korišćenje piratskog softvera može da stvori velike glavobolje. Da zanemarimo novčane kazne, koje su negde manje, negde jako velike, firme koje posluju sa inostranstvom ne mogu sebi da dozvole da imaju otvoren medjunarodni sudski proces. Pored toga, samo putovanje preko granice sa prenosivim računarom koji ima piratski softver može da bude riskantno.

Šta svaki računar za generičku upotrebu mora da sadrzi od softvera:
- Operativni sistem
- Office paket (procesor teksta, tabelarne proračune, prezentacije)
- Pretraživač interneta
- E-mail
- Menadžer ličnih informacija
- Program za obradu fotografija

Situacija danas, iz tačke gledišta prosečnog korisnika, izgleda relativno loša. Stariji računari više ne mogu da imaju novi Microsoftov operativni sistem "Vista". Novi računari ili već imaju preinstalirano, ili vam prodavac nudi izbor XP, Vista ili bez operativnog sistema. Ko je pratio novosti, mogao je pročitati da čak i Steve Ballmer, predsednik Microsoft korporacije, ne preporučuje Vistu, već da sačekate "Windows 7" jer je brži i bolji (još jedna laž).

Šta nam ostaje? 8 godina star Windows XP? Uzmimo za trenutak da je situacija baš takva.
Opšte je poznato da kod XP-a čak ni ne morate nigde da kliknete, ako imate internet, biće zaražen nekim od virusa. Morate ga zaštititi.
Iz mog iskustva, najveće trošadžije firmama su sam operativni sistem Windows, pa onda Microsoft Office i na kraju antivirus (obicno su to F-Secure, Kaspersky, NOD32, McAfee ili Symantec).
Saberite cene svakog od njih i pomnožite sa brojem računara. Cifra je zastrašujuća.

Evo kako to izgleda. Cene su bile ovakve u vreme pisanja teksta.

Cene OEM (dolazi već instalirano sa kupljenim računarem)
xp pro = 14790 din.
vista business = 14790 din.
office 24518 din.

Regularne cene
xp pro = 26669
Vista business = 28072
Vista ultimate = 31354
MS Office 2007 = 48802
MS Project 98253
F-Secure antivirus 3900

XP + Office + Antivirus = 43,208 din OEM ili 79,371 din. regularna cena
Ako umesto XP-a stavimo Vistu business, cena je = 43,208 din OEM ili 80,774 din
Da zaokružimo na 43,000 OEM ili 80,000 za punu cenu.

Na 10 računara cena je:
Cena 10 računara + 430,000 din ili
800,000 din samo softver.

Ako dodamo da 2 računara bi trebala da imaju MS Project, onda bi to bilo oko 1,000,000 dinara ili oko 11,000 EUR.

Ove trošadžije možete zameniti sa besplatnim softverom. Danas postoji OpenOffice paket koji je po mnogim stvarima napredniji od Microsoftove varijante, a ne košta baš ništa. Ako vaš posao zahteva korišćenje "Microsoft Access" programa, onda OpenOffice nije kompletno rešenje jer nema prava da koristi ovaj format. Medjutim, postoje posebni dodaci koji ovo omogućuju.
Što se antivirusa tiče, besplatna varijanta Avast antivirusa se dokazala dovoljnom zaštitom u ovoj oblasti. Još izbeći korišćenje Internet Explorera i zamenti ga sa Firefox-om, Operom ili Flock-om je dovoljno dobra odluka.
Na sreću, grafički program koji je najpopularniji na drugim operativnim sistemima - "GIMP", je nedavno dobio Windows verziju, pa više nije neophodno trošiti silne novce na Photoshop paket.

Medjutim, ovo nije jedino rešenje.
Najmoderniji operativni sistem današnjice, namenjen najširem spektru korisnika, je Linux.
Pre mnogo vremena, Linux je bio težak za korišćenje i dobio je etiketu da je namenjen samo hakerima i drugom, izrazito kompjuterski obrazovanom, kadru. Danas je stvar potpuno drugačija. Linux je postao lakši za korišćenje od Windows-a, sigurniji je, ne gubi podatke i potpuno je imun na viruse i druge ne željene programe sa kojima Windows i dan danas muči muku. Zapravo, ne Windows, nego muku muče korisnici istog.

Linux dolazi u vidu različitih paketa, tzv. "distribucija", ili "ukusa", kako tehničko osoblje voli da ih zove. Ima ih mnogo, ali ja ću da pomenem 4 najkorišćenija. To su: Ubuntu, openSUSE, Mandriva i PCOS.
Svaki od njih dolazi sa svim programima koji su neophodni za komotan rad, kako u kancelariji tako i kod kuće.
Linux, kao i svi programi koji se distribuiraju sa njim, su potpuno besplatni.
Tu su kancelarijski softver OpenOffice, integrisani menadžer informacija, e-mail klienti, softver za finansije, grafičku obradu, komunikacije, razvoj, planiranje i projektovanje i još mnogo toga. Važno je napomenuti da sav softver ima bar 2 različte varijante, što omogućuje korisniku da odabere ono u čemu najbrže i najdraže radi. Takodje, sav softver je potpuno integrisan i odlično radi u mreži, ne samo sa Windows, već i drugim operativnim sistemima.

Vlade mnogih zemalja i država su se odlučile da koriste ovaj operativni sistem, ne samo zato što je besplatan, nego zato što je izvorni kod operativnog sistema i svog softvera otvoren i slobodan. Tako više ne moraju da veruju Microsoftu na reč da nemaju tajni uvid u informacije, već mogu sami da pogledaju kako šta funkcioniše i da menjaju po potrebi.
Koristeći Linux, troškovi za funkcionalno opremanje računara za generičku upotrbu su: nula.

Evo i konačnog rezultata za 10 računara:
Windows 11,000 EUR prema 0.00 EUR za Linux varijantu.

Postoji još jedan razlog zašto je jefinije koristiti otvoren softver: Zavisnost od jednog ili više proizvodjača softvera potpuno nestaje. Jako se često dešava da proizvodjač kalibra Microsoft-a, Oracle-a ili Adobe-a, jednostavno promeni način kako nešto funkcioniše. Više niste u mogućnosti da koristite staru verziju i primorani ste da napravite nadogradnju. To obično košta, a dogadja se relativno često.

Računari za posebnu namenu

Da li znate da vi, u stvari, ni ne posedujte softver koji ste kupili, nego samo plaćate pravo da ga koristite, dok sva ostala prava zadržava proizvodjač? Niste znali? Dobro, nije strašno, uvek možete da pročitate ugovor o licenci. Da, onaj sa gomilom teksta. U njemu piše baš to.
Neko će da kaže da to nije toliko strašno. Nije? E pa dobro.

Rešite vi jednog dana, da kupite nov auto. Recimo BMW. I vi lepo platite 50-ak hiljada evra, i onda pročitate da u stvari, taj BMW nije uopšte vaš, nego u vlasništvu BMW-a, a vi imate pravo da ga vozite u neograničenom periodu. Medjutim, takodje piše da ne možete da otvorite haubu vozila ukoliko se pokvari, pa čak ni izbušenu gumu da promenite, dokle god ne dobijete dozvolu od ovlašćenog predtavnika BMW-a i platite njihov tim stručnjaka. Takodje, u klauzuli stoji da BMW, bez predhodnog obaveštenja, može da vam zabrani vožnju odredjenim putevima. Sve u svrhu vaše sigurnosti. Nije li to divno?

Kao što sam ranije rekao, nekad ne postoji mogućnost izbora. Medjutim, u većini slučajeva postoji. Kako specifičan softver mnogo košta, vredi istražiti da li postoji adekvatna zamena i koliko vremena oduzima (i košta) obuka osoblja.

Na primer, u bilo kojoj ulozi servera, Windows tu jednostavno nema šta da traži. Korišćenjem Windows server operativnog sistema, samo gubite novac. Sav softver koji postoji na Windows Server operativnom sistemu, postoji i besplatna, "open-source" varijanta, i u svim slučajevima, takav softver je brži, sigurniji i lakši za administriranje.

Ako vaši klijenti zahteveju nesto specifično, kao recimo rezultat u arhivi formata odredjene verzije odredjenog programa, koji postoji samo za Windows, onda nemate mnogo izbora.

Povećanje produktivnosti

Iz do sada pročitanog teksta, mogle su se već zaključiti neke stvari. Jasno je da brži računar obavlja zadatke brže, ali ne mora da znači da vaš stari računar ne može da obavlja zadatke brže nego što ih sada obavlja, ukoliko se malo ne dovede u red i aplikacije pametno odaberu i organizuju.
Medjutim, najveći usporivač rada je, u stvari, ne operativan računar, tj. računar na kome je, stalno ili privremeno, onemogućen rad. Razlozi se kreću od pada sistema, infekcije virusima do gubitka podataka i sl.
Od ostalih usporivača na Windows operativnim sistemima su antivirus aplikacije, "preduvan" (bloated) registar, fragmentovan disk, previše podignutih pozadinskih aplikacija itd.
Privremena rešenja se mogu naći širom interneta. Variraju od čišćenja nepotrebnih aplikacija, defragmentacije diska itd.
Na internetu se, za manje ili više novca, mogu kupiti programi koji ubrzavaju rad, kao što su kontrolori desktopa, multidesktop menadžeri, gestovi miša, menadžeri informacija, menadžeri arhiva i programi za automatizaciju jednostavnih procesa.

Linux rešenje je znatno bolje u ovom slučaju. Kako su, kod Linux-a, operativni sistem i grafičko okruženje dva potpuno različita dela, on nam omogućuje izbor grafičkog okruženja. Nismo vezani samo za jedan jedini, kao kod Windowsa. Stare kompjutere ne moramo bacati jer postoje izrazito minimalistička grafička okruženja koja su izuzetno brza. Imao sam jedan stari laptop (pentium 3 na 750 MHz sa 64 MB memorije) koji je pod Linux-om (Dreamlinux distribucija) sa lakim XFCE grafičkim okruženjem radio istom brzinom kao moj drugi desktop računar (Athlon XP 2200, 768 MB RAM) sa Windowsom XP Professional.

Naravno, podrazumevana rešenja koja su u standardu, su najfukcionalnija i najlepša grafička okruženja KDE i Gnome koja zahtevaju prosečan kompjuter, ali pružaju mnogo više nego Windows.

Linux operativni sistem je imun na viruse i nespretne korisnike koji su poznati da greškom obrišu sistemske arhive, kao i na fragmentaciju diska. Linux korisnici se obično hvale da ne znaju šta znači elektronski virus, i da nikada nisu uspeli da saznaju šta znači defragmentacija. Šala, naravno, i oni su nekada koristili Windows.
Takodje, Linux je potpuno stabilan i samim tim omogućuje neprekidan rad.

Jedno od inovacija za povećanje produktivnosti, koji linux ima od početka, su više desktop radnih površina, koje su u novije vreme prevedene u 3 dimenzije pa se sa lakoćom rešavate gužve od gomile otvorenih prozorčića. Gore pomenuti softver za Windows je u Linux-u već instaliran ili integrisan u grafičko okruženje.

Zaključak

Korišćenjem slobodnog softvera je moguće uštedeti znatne količine novca. Za skoro svaku oblast postoji slobodan softver koji radi iste stvari kao i njegova skupa varijanta.
Korišćenjem operativnog sistema Linux, umanjuje se potreba za bacanjem starijih računara. Oni se kvalitetno mogu iskoristiti kao računari za generičku i kancelarijsku upotrebu, i kao serveri za arhive, štampanje, bekap, firewall, servere baza podataka i druge zadatke.

Samim instaliranjem slobodnog softvera, postajete vlasnik istog. Slobodan softver se može instalirati, menjati, kopirati i poklanjati bez ikakvih pravnih problema.
Takodje, nestaje zavisniost od proizvodjača softvera. Slobodan softver je stabilan jer na njemu rade milioni programera širom sveta. Softverske tajne i patenti više ne postoje i svako je u mogućnosti da poboljša i unapredi postojeću tehnologiju.
Svako unapredjenje tehnologije donosi povećanje produktivnosti i smanjuje cenu usluga i proizvoda.

Većina najpoznatijih Linux distribucija se deli u otvorene (neki to zovu društvene) i komercijalne za velika preduzeća. Razlika je jedino u tehničkoj podršci i komercijalnom softveru. Kako je Linux besplatan i ne sme da se prodaje, komercijalne verzije Linux-a prodaju dodatni komercijalni softver, tehničku podršku, obuku i druge servise.
Generalno, tehnička podrška nije neophodna. Svaka distribucija ima svoj forum i korisnici foruma su više nego srećni da pomognu drugima. Odgovor na pitanje ili problem se obično dobija u prvih 30 minuta. Kod plaćene tehničke podrške, rešenje se dobija odmah.

Gde preuzeti Linux?

Otvorene, društvene, distribucije:
openSUSE: http://www.opensuse.org/
Ubuntu: http://www.ubuntu.com
Fedora: http://fedoraproject.org/
Mandriva: http://www.mandriva.com/

Komercijalne distribucije:
Novell: http://www.novell.com
Red Hat: http://www.redhat.com
Atomix (sprski linux - Novi Sad): http://www.atomixlinux.com/

----------------------------------------

Ovaj post možete preuzeti u PDF formatu: emilbeli-usteda.pdf

Simple user requirements for the OS

2008-05-26T15:56:00.004-03:00

Intention of this article is to point-out some basic necessities of users, regarding operating system. Does the system meets requirements, fully, partially or not at all. I will focus on Desktop OS.
I will focus on Windows (XP, Vista) and Linux (in general - Ubuntu, openSUSE... - I will call it simply "Linux").
Let's start.

1. OS must provide easy access to documents, files, e-mail, internet, communication and other applications necessary for every-day use. Does OS meets requirements?

Windows - YES
Linux - YES

2. OS must keep integrity of OS files as well as user files and information. Files cannot be lost due to errors in running applications. Does OS meets requirements?

Windows - NO. Additional software is required
Linux - YES

Comment: Applications are known to crash on both OS. However, Windows frequently looses or corrupt files which was open by application that was using it. Windows even display a message sometimes, warning about possible file loss/corruption and ask for user action presenting rich or poor choices.
You'd need third party software like Antivirus, Anti spyware, firewall, crash watchers etc.
Linux just terminates the application. Usual loss is only a part that was modified and not saved or cached on disk. If a file was read-only, nothing happens. In Linux, no file can install or execute itself whithout specific permission, nor it has access to system files.

3. OS must not be slowed down by frequent insertion, modification and removal of files from/to file system. Does OS meets requirements?

Windows - NO. Additional software and user action is required
Linux - YES

Comment: This has to do with architecture of a File System and it's implementation. Windows writes files directly on a available free space in a sequence, fragmenting the files, which slows it's access time later on. Linux writes in a batch whenever possible, minimizing the fragmentation. There are some differences between file systems used, but all of them are minimizing fragmentation.

4. OS must not be slowed down after large number of installation and deinstallation of applications. Does OS meets requirements?

Windows - NO
Linux - YES

Comment: Windows uses Registry to store information about files and settings. Uninstallation is not centralized but handled by the application's own uninstaller which frequently fails to clean itself properly. That bloats the registry file, making it large and slow, full of orphan settings and values. Add fragmentation to it and you have complete mess.
Linux store it's settings in files. As it almost has no fragmentation, access is fast. There is also centralized installer, which keeps track of most of the things.

5. OS must not nag user with reboots after installation of applications (System upgrades/updates are excluded). Does system meets requirements?

Windows - NO
Linux - YES

Comment: Everyone who uses Windows knows that, in vast majority of cases, installation of applications requires reboot. This does not happen with Linux. It's install and use.

6. OS should be optimized and use maximum power and velocity of user's computer. Does OS meets requirements?

Windows - NO
Linux - NO

Comment: There is no OS in existance which is fully optimized for users machine out of the box. Usually, it is made to run good on different processors types so maximum number of users can enjoy it's features.
However, in Windows' case, you can't do anything about it. In Linux, you can compile the kernel (heart of OS) for your specific type of processor, boosting the performace to the highest level.

2008-05-24T12:00:00.003-03:00

FEAR, TRUTH AND LIES

First, I must apologize to the readers. English is one of the languages that I use the least, so you will find errors for sure.

Today I will write about something that you heard about zillion times, however, in a slightly different angle. Today I will write about operating systems, computer users, habits. Today I will write about fear.
In order to transmit my point of view, I need to explain few things before I start.

People

Nowadays, we are in a kind of a little non-violent world war between die-hard and technically educated users of Windows, linux, Mac and other systems. Not fully pointless, but one truth was missed; vast majority of computer users doesn't even know or doesn't even care to know what system they are using, what are pros and cons, how it is working and other similar, totally insignificant questions.
They go to Wal-Mart (or anywhere else) and buy the computer. Then they send e-mail, see some websites, write some recipe, see some video, listen to some music and chat with other people. They don't have fear because the computer they bought does the job which was bought for. You cannot explain to them to switch from Z to Y because they do not see the point and they cannot understand you.

Second kind of people are the ones with minimal-to-intermediate technical knowledge, because they are already computer/Windows users since the while back. They are the focus of my article, they feel all might of fear, all might of uncertainty and all might of doubt. They are also the most vulnerable to the war that was led by third kind.

Third kind are highly IT educated, leaders of their fractions, enterprises, small companies, groups and individuals that do create the war, which leads to fear, uncertainty and doubts. Their goals vary from profit, power lust, freedom, rebellion to the system etc. They are part of our modern lives, which could not be imagined without them.

Truth and lies

There is only one truth, but the truth is bigger than the words we could ever invent to describe it. So we have to satisfy ourselves with the vast palette of truth interpretations, which truth depends only of the point of view. Some interpretations are really true, but as a fraction of the truth, and lies - vice versa.

Some of the popular truths and lies are:

"Linux is free, free as a 'free speech', not as a 'free beer'. " - TRUTH! Anyone cares? Maybe. Majority doesn't.
"Windows is good/bad OS, Linux is better/worse" - LIE! OS is good/bad as it can/cannot fit our needs.
"Total cost of ownership (TCO) of Linux OS is higher then overall TCO of Windows" - malicious lie which became the truth due to FEAR and endless repetitions
"Linux is OS" - well, partial truth. More false then true, depends on a point of view.

My favorites are 1 and 4.
Linux is free as in "free speech", but I couldn't care less. I want to do with my computer what I do want to do with my computer, and guess what? - I do not want to pay for it.
My choice is based on Linux kernel. That is how I came to my other favorite, No 4.

Linux is NOT an OS. Technically speaking, it is Kernel (heart of OS), but not very usable without software/application/visual wrapper. Yes, it is OS as by definition, OS job is to work with devices and hardware components in a user friendly way, but to be HUMAN-FRIENDLY, it's just not enough. This is how we come to something which is called "Distro" - Distribution, flavor of Linux.
This is what OS really is (in human way of thinking).
Countless number of enthusiasts, professionals are using their free or paid time to make software that will wrap around the heart of OS to make it the most usable for the some general or specific purpose. All Linux-based systems are derived from and/or around the same piece of code to create a variety of operating systems, flavors which we nowadays call simply "Linux".

Microsoft, on the other hand, dreamed to create easy to use, general-purpose system that will provide instant and effortless access to all features that it provides. That required some compromises of security and other highly technical crap we could talk for hours. Also, they had in mind that all computers in the world run it. And they succeeded.
Whoever calls Windows a worthless piece of garbage is wrong. It gained billions and conquered the world, monopolizing the market. No garbage can do that!

FEAR

When the competition started to rise to seriously endanger the dominance of mentioned enterprise, which happened only a couple of years ago, they started to do counter-propaganda. They talked so much lies and garbage in a language that only people from the second category was able to understand. Remember? People from 1st category didn't care, from 3rd category couldn't believe their eyes and ears.

Since the people from the second category has access to information, likes to read etc, they wanted to find out who are they talking about and who are they against. Yea... Linux.
They read that it is excellent, they read it is bad. They read it is secure and virus free, they read that it is not compatible. They read it is free, they read it costs more.
To be frank, it confused me too. Confusion creates doubt. Doubt create fear.

Well, some of them dared even to install it (most of them on a virtual machine). Since they are very used on Windows and they think Window's way, majority gave up.
Me, of all qualities and flaws God has given me, I am damn stubborn son of a gun!

Why the people are afraid?
That they will loose some precious files, contacts and e-mails? Yes, they will. I did. Well, mostly because I never could remember to do the backup. But that's not the point.

That they will have problems finding their way in a new environment? Yes, they will. I did. But that's not the point.

That they will have to browse endless websites and read tons of books just to do some basic operations? Well, yes, partially. Nowadays with some nice distros like openSUSE, Ubuntu, PCLinuxOS etc. this is very very simplified, but this will not eliminate necessity of it. But that's not the point.

Point is that people are change resistant. People does not want things to change. It is just an effort, completely unnecessary (when there is necessity, all of the text written so far is obsolete).
That effort will require time, energy, frustration.

Q: So why to change your OS?
A: There is no particular reason.

But...

But some people are curious. Some people are just sick of reinstalling OS every other month. Some people don't want to loose files due to virus infection. Some people wants to learn. Some people wants to extract the last atom of power out of the machines they bought. Some people wants speed. Some people likes to be different.
At the end, some people just don't want to pay for something they can have it for free.

Whatever your reason is to use or reject Linux-based operating system, I support you!
(...as if you were asking for it, silly me!)